Okullarda Tahliye Planı Nasıl Hazırlanır? Adım Adım Rehber

Reklam

Okullarda tahliye planı, bir deprem ya da yangın anında öğrencilerin ve çalışanların binadan hangi yolla, kimin yönlendirmesiyle ve nereye gideceğini önceden belirleyen plandır. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) okullar için bir Afet ve Acil Durum Yönetimi Eylem Planı yayımlar ve tahliye planlarının hazırlanmasını okul müdürünün sorumluluğunda görür. Aşağıdaki adımlar bu düzenlemeler ve okulların uyguladığı örnek planlar esas alınarak özetlenmiştir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Kendi okulunuzun planını hazırlarken il/ilçe milli eğitim müdürlüğünüzün, iş sağlığı ve güvenliği biriminin ve sivil savunma uzmanının yönlendirmelerini esas alın.

1. Risk değerlendirmesi ve ekiplerin kurulması

Önce binanın durumu, öğrenci sayısı, zemin ve çevre şartları gibi etkenler değerlendirilir. MEB'in eylem planında bu çalışma Eylül ayında yapılacak bir iş olarak yer alır. Ardından acil durum ekipleri oluşturulur. Örnek okul planlarında bu ekipler genellikle söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım olarak ayrılır.

2. Kat planları ve tahliye güzergâhları

Her kat için ayrı bir kat planı hazırlanır. Kat planı yoksa binanın ölçülü çizimi çıkarılır.
Odalar kalıcı olarak numaralandırılır.
Acil çıkışa giden yol yeşil renkte ve okla gösterilir. Yangın söndürücü ve yangın dolabı gibi ekipmanların yeri plana işlenir.
MEB, kat planlarının ISO 23601 standardına ve ISO 7010 güvenlik işaretlerine uygun hazırlanmasını ister.
Planlar her kata, kolay görülecek yerlere asılır. Binada değişiklik yapıldığında güncellenir.

Reklam

3. Toplanma alanının belirlenmesi

Toplanma alanı, binadan çıkan herkesin gittiği ve kayıp olup olmadığının kontrol edildiği güvenli alandır. Binadan, elektrik hatlarından ve düşebilecek nesnelerden uzak olmalıdır. Alan yönlendirme levhalarıyla ve silinmeyecek şekilde işaretlenir. Okul bahçesi yeterli değilse okula en yakın uygun toplanma alanı seçilir ve öğretmenler, öğrenciler ve veliler bu konuda bilgilendirilir.

4. Görevlilerin ve öğretmenlerin rolleri

Plan yalnızca müdürün değil, herkesin bildiği bir plan olmalı. Örnek okul planlarında öğretmenden şunlar beklenir:

Panik yapmadan öğrencileri acil çıkış kapılarına yönlendirmek
Tek bir kapıda yığılma olursa öğrencileri başka güvenli çıkışlara yönlendirmek
Toplanma alanında sınıfın yoklamasını yapmak ve eksik varsa tahliye sorumlusuna bildirmek

Görevlilerin adı, görevi ve iletişim bilgileri ile itfaiye, ambulans ve AFAD gibi kurumların numaraları planın içinde yer alır.

5. Özel ihtiyaçları olan öğrenciler ve küçük çocuklar

Engelli öğrenciler için binadan çıkışı sağlayan kişiye özel acil durum eylem planları hazırlanır. Anasınıfı gibi küçük yaş grupları planlanırken ayrıca düşünülmelidir; çünkü bu çocuklar yürüme hızı ve yönergeleri anlama bakımından farklı desteğe ihtiyaç duyar.

6. Tatbikat

Kâğıt üzerindeki plan, uygulanmadıkça işe yaramaz. Okullarda tahliye tatbikatı yılda en az bir kez yapılır. MEB eylem planı, doğru davranışın alışkanlığa dönüşmesi için ekim ve mart aylarında periyodik tatbikat yapılmasını önerir ve tatbikatların haberli ve habersiz yapılmasını, binanın içine ve dışına tahliye senaryolarının denenmesini teşvik eder. Tatbikat öncesinde yangın algılama ve uyarı sistemlerinin çalıştığı kontrol edilir. Sonrasında eksikler tespit edilip giderilir ve tatbikat raporu MEBBİS sistemine işlenir.

7. Kayıt ve güncelleme

Hazırlanan plan sayfa sayfa numaralandırılır, imzalanır ve acil durum ekiplerinin kolay ulaşabileceği bir yerde saklanır. Personel değiştiğinde, binada değişiklik yapıldığında ve her yıl planın gözden geçirilmesi gerekir.

Deprem anında tahliye ne zaman başlar?

Sarsıntı sürerken sınıftaki öğrenciler önce çök-kapan-tutun yapar. Tahliye, sarsıntı durduktan sonra plana göre başlar. Adımların ayrıntısı için Deprem Anında Ne Yapılmalı? sayfasına bakabilirsiniz. Alarmın okuldaki tüm cihazlara anında ulaşmasını sağlayan bir sistem ise Okul Güvenlik Cihazı projesinde anlatılıyor.